"Lalka" w bibliotece. Uczniowie ZS nr 2 zagrali na otwarciu wystawy "Zapisane w kadrze"

Gospodarze uprzedzili na początku, że wieczór będzie miał cztery akty i potoczy się bardzo wartko. Publiczność wędrowała więc za aktorami po całym budynku. Pierwszą scenę obejrzała na parterze. Potem przeszła na piętro, gdzie otwarto wystawę i zagrano kolejne sceny.

Subiekt, milioner i panna z wymaganiami

Zaczęło się w pokoiku przy sklepie, w którym od 25 lat mieszka Ignacy Rzecki. Wnętrze jest skromne: metalowe łóżko, stół, szafa i pamiętnik, który stary subiekt pisze w największym sekrecie. Za oknem szkaradna marcowa niedziela, ale Rzecki jest w świetnym humorze, bo lada dzień ma wrócić Wokulski. I wraca, wychudły i posiwiały, za to z 250 tysiącami rubli. Z banknotami, które jeszcze sprzeda, uzbiera się blisko 300 tysięcy. Rozmowa przyjaciół szybko schodzi na Tomasza Łęckiego, który bierze w sklepie na kredyt, i na jego córkę. Panna Izabela wciąż nie wyszła za mąż, bo kto w tych czasach ożeni się z panną o tak wysokich wymaganiach i bez posagu?

Z ust narratora padło pytanie, nad którym od lat głowią się maturzyści: kim właściwie jest Wokulski? Romantykiem z obsesją na punkcie Izabeli czy trzeźwo stąpającym po ziemi pozytywistą? Nazywano go już żelaznym człowiekiem, idealistą i wariatem, a ostatnio nawet stalkerem. Widzowie usłyszeli też wewnętrzny głos bohatera, który wspominał, jak pierwszy raz zobaczył Izabelę w teatrze. Siedziała w loży w białej sukni i wcale nie patrzyła na scenę.

Na piętrze akcja potoczyła się dalej. Wokulski, bohater wojenny i milioner, dostaje wreszcie zaproszenie na obiad do Łęckich i obiecuje, że będzie służył pannie Izabeli "zawsze i we wszystkim".

W dużej czytelni okazało się, że para jest już po zaręczynach, a narzeczony podarował Izabeli złoty medalion z blaszką lekką jak pajęczyna. Potem wszyscy wsiedli do pociągu. Izabela i jej kuzyn Kazimierz Starski rozmawiają po angielsku, pewni, że Wokulski nic z tego nie zrozumie. Na stacji w Skierniewicach Wokulski wysiada, wykorzystując jako pretekst zamówiony wcześniej telegram z Warszawy. Na koniec padło pytanie, czy kobiet nie trzeba było poznawać ze statystyk zamiast przez okulary Mickiewiczów, Krasińskich i Słowackich.

Co było dalej? Tego aktorzy już nie zdradzili. "Co wydarzy się dalej, to już opowie wam książka".

Książka ciągnie cały pociąg

Pierwsza część wystawy "Zapisane w kadrach", prezentowana na zewnątrz, dotyczy ekranizacji literatury polskiej. Druga, otwarta we wtorek w środku biblioteki, poświęcona jest kinu światowemu. Dyrektor biblioteki Grzegorz Winnicki przypomniał cytaty filmowców, które zawisły w budynku podczas filmowej Nocy Bibliotek. Jeden z nich, autorstwa Krzysztofa Kieślowskiego, porównuje kulturę do pociągu. "Ja powiedziałbym, że lokomotywą jest książka. To od niej powstaje potem teatr, film i wiele innych rzeczy", mówił Winnicki. Dodał, że wszystkich zekranizowanych książek nie udałoby się pokazać, nawet gdyby rozstawić je od ratusza aż po galerię.

Kuratorki wystawy przyznały, że do pracy zmotywował je także kalendarz, bo rok 2026 jest poświęcony Andrzejowi Wajdzie. Wybór był bardzo osobisty: na plansze trafiły filmy i książki, które same oglądały, czytały i zapamiętały. Materiałów było tak dużo, że selekcja bywała bolesna. Plansze podzielono na kategorie. W gablotach leżą zekranizowane książki ze zbiorów biblioteki i prawie wszystkie można wypożyczyć. Biblioteka będzie otwierać gabloty i uzupełniać je egzemplarzami, które wrócą od czytelników. Na klatce schodowej czekają też złożone książeczki z nazwiskami reżyserów, a w środku każdej spis adaptacji, które dany twórca "popełnił".

Po ostatniej scenie dyrektor Winnicki nie krył zachwytu. Przypomniał, że pierwszy tytuł "Lalki" brzmiał "Trzy pokolenia", bo Prus pisał o trzech pokoleniach idealistów: Rzeckim, Wokulskim i Ochockim.

"Myślę, że dzisiaj możemy na to popatrzeć z tej perspektywy, że mamy pokolenie, o które możemy być spokojni. Że będzie działało i przeniesie pewne wartości dalej", mówił dyrektor biblioteki. Żałował tylko, że tak mało osób chce oglądać młodych aktorów i ich podziwiać. Podziękował nauczycielkom i dyrektorowi szkoły.

Pani Maria Biernacka-Drabik, polonistka z ZS nr 2 podkreśliła, że nikt nie przechodził castingu. "W świecie, w którym wydaje się, że z młodzieżą bywa ciężko, mamy taką młodzież, której się chce. Wybraliśmy wszystkich, którzy po prostu mieli na to ochotę", mówiła. Uczniowie grali już wcześniej podczas szkolnego dnia z "Lalką", przygotowanego przez polonistki, a także na mieście i w kinie. Jak oceniła nauczycielka, to pokolenie, które daje nadzieję.

Dyrektor ZS nr 2 mówił, że ma w szkole świetną młodzież, na którą zawsze może liczyć, i świetnych nauczycieli. Brawa zebrał też pan Przemek, który zadbał o nagłośnienie i muzykę.

Wystawę „Zapisane w kadrach” można oglądać w godzinach otwarcia biblioteki.