Częściowe zaćmienie Słońca już w najbliższą środę

Co i kiedy

W środę 12 sierpnia nad Polską wystąpi głębokie częściowe zaćmienie Słońca, najgłębsze od 27 lat, czyli od 11 sierpnia 1999 roku. Jest ono skutkiem zaćmienia całkowitego, którego pas przejdzie przez Islandię, Atlantyk i Hiszpanię. U nas Księżyc nie zasłoni całej tarczy, ale zjawisko i tak będzie efektowne.

Zaćmienie rozpocznie się w całym kraju między godziną 19:11 a 19:18, a Słońce będzie już wtedy nisko nad horyzontem i szybko będzie się obniżać. Najważniejsze: maksymalna faza wypadnie tuż przed zachodem Słońca albo w jego trakcie. Jeśli pogoda dopisze to czeka nas jeden z najbardziej spektakularnych zachodów Słońca od dziesięcioleci.

Gdzie patrzeć i ile zobaczymy u nas

Słońce będzie wisiało tuż nad północno-zachodnim widnokręgiem, dlatego kluczowe jest miejsce z maksymalnie odsłoniętym horyzontem. Unikaj budynków i drzew, wybierz rozległą łąkę, skraj pola, brzeg jeziora albo niewielkie wzniesienie. Warto sprawdzić takie miejsce dzień wcześniej o tej samej porze i zobaczyć, czy zachodzące Słońce widać aż do linii horyzontu. To, gdzie się ustawić ułatwiają takie strony jak np. suncalc.org

Środowe zaćmienie to nie będzie lekkie muśnięcie tarczy. Na zachodzie kraju Księżyc zasłoni nawet około 85 procent Słońca, ale im dalej na południowy wschód, tym mniej widocznej fazy, bo Słońce zdąży zajść za horyzont przed maksimum zaćmienia. W naszych okolicach widoczne maksimum sięgnie grubo ponad połowy tarczy, mniej więcej 60 proc., i przypadnie około 19:52-19:56 - praktycznie w momencie zachodu Słońca około godziny 20:00. Ograniczona jest u nas nie skala zaćmienia, lecz możliwość obejrzenia jego najgłębszej fazy, bo astronomiczne maksimum rozegra się już pod horyzontem. Zobaczymy więc Słońce z coraz większym „nadgryzkiem”, które zajdzie jeszcze zaćmione.

Jak bezpiecznie obserwować

Z Polski Słońce nie zostanie zasłonięte w całości, więc wzrok trzeba chronić przez cały czas trwania zjawiska. To, że tarcza jest nisko i przygaszona, niewiele zmienia, bo niewidzialne UV i podczerwień wciąż tam są, a patrzenie na Słońce bez odpowiedniego filtra wystarczy, by mieć szansę na trwałe uszkodzenie wzroku. Dopiero nad samym horyzontem Słońce będzie przygaszone na tyle, że nie powinno być w stanie uszkodzić naszego wzroku.

Najbezpieczniej na słońce patrzeć przez:

• Certyfikowane okulary do obserwacji zaćmień z normą ISO 12312-2. To wydatek rzędu kilkunastu złotych, dostępne w sklepach astronomicznych.
• Certyfikowana folia słoneczna (np. Baader AstroSolar) nałożona na przód lornetki, teleskopu lub obiektywu.
• Metoda projekcji, czyli rzutowanie obrazu Słońca przez lornetkę lub teleskop na białą kartkę, bez patrzenia przez sprzęt.

Jak zrobić zdjęcie

Silny blask Słońca jest tak samo groźny dla aparatu jak dla oka. Choć na co dzień Słońce obecne jest na naszych zdjęciach to jego duże przybliżenie przez teleobiektyw może uszkodzić matrycę (obiektyw działa jak lupa). Dlatego i sprzęt trzeba zabezpieczyć odpowiednim filtrem. O zdjęcia bez niego można się pokusić, na własną odpowiedzialność, dopiero w ostatnich minutach przed zachodem, gdy zaćmione Słońce wisi już tuż nad horyzontem i pięknie komponuje się z krajobrazem.

A jeśli sami nie będziemy mieli okazji zobaczyć zaćmienia, obecne czasy dają proste wyjście. Zjawisko będzie można śledzić w sieci, bo na wielu platformach wideo pasjonaci astronomii uruchomią swoje transmisje na żywo. W internecie pojawią się też relacje z pasa całkowitości, między innymi z Hiszpanii, gdzie zaćmienie będzie miało charakter całkowity. Jedną z takich transmisji zapowiedział autor profilu "Z głową w gwiazdach" na FB - https://www.facebook.com/events/1053548360473108/